Houtrot repareren lukt prima zolang de schade klein is: u steekt het rotte hout weg tot u op gezond hout zit, behandelt de plek en vult hem met houtrotvuller. Is een onderdorpel of stijl door en door zacht, dan is vullen zinloos en vervangt u dat deel of het hele kozijn. Het verschil ziet u met een schroevendraaier en een paar minuten kijken. Hieronder leest u hoe u houtrot herkent, hoe u kiest tussen repareren en vervangen, hoe u het in zes stappen herstelt en wat het kost om het te laten doen.
Houtrot herkennen: vijf signalen
Houtrot ontstaat als hout lang vochtig blijft. Schimmels breken het hout dan van binnenuit af. Aan de buitenkant ziet u het vaak pas laat, omdat de verflaag nog dicht lijkt. Let op deze signalen:
- Bladderende of gescheurde verf, vooral onderin het kozijn en bij de naden.
- Donkere verkleuring: zwart tot roestbruin hout onder de verf.
- Zachte plekken: druk met een schroevendraaier of sleutel op het hout. Gaat de punt er makkelijk in, dan is het rot.
- Uitzetten of krimpen: een raam of deur die klemt, of naden die openstaan.
- Losse kitnaden en glaslatten: daar komt het water binnen.
De schroevendraaiertest is het betrouwbaarst. Prik op meerdere plekken: de onderdorpel, de onderkant van de stijlen, de hoeken van het raamhout en de onderkant van de deur. Zo ziet u hoe ver de rot reikt.
Waar en waarom houtrot ontstaat
Water blijft liggen op plekken waar het niet weg kan. Daarom zit houtrot bijna altijd op dezelfde plekken:
- Onderdorpels: het horizontale deel onderin het kozijn, waar regen op blijft staan.
- Hoekverbindingen: in de naad tussen stijl en dorpel trekt water het hout in.
- Onderkant van ramen en deuren: door opspattend water en condens.
- Rond het glas: als de kit of glaslatten loslaten, loopt water achter de verf.
De oorzaak is bijna altijd achterstallig onderhoud: verf die te lang niet is vernieuwd, gescheurde kitnaden of beschadigingen die open zijn blijven staan. Houtrot herstellen zonder die oorzaak aan te pakken, is dweilen met de kraan open.
Repareren of vervangen? De beslishulp
De vraag is niet of u het hout kunt opvullen, maar of het kozijn daarna nog sterk genoeg is. Gebruik deze tabel:
| Ernst | Wat u ziet | Beste aanpak | Wie |
|---|---|---|---|
| Licht | Zachte plek van een paar centimeter, hout eromheen hard | Wegsteken en vullen met houtrotvuller | Zelf of schilder |
| Middel | Rot over 10 tot 30 cm, of tot een paar cm diep in een dorpel | Rot deel eruit zagen en een nieuw stuk hout inzetten | Schilder of timmerman |
| Ernstig | Dorpel of stijl over de hele lengte zacht, kozijn verzakt of raam sluit niet meer | Onderdeel of hele kozijn vervangen | Timmerman of kozijnspecialist |
Twee vuistregels helpen bij de keuze. Is meer dan ongeveer een derde van de doorsnede van een dorpel of stijl rot, dan draagt het kozijn niet meer goed en heeft vullen geen zin. En zitten er meerdere plekken in hetzelfde kozijn, dan is een nieuw inzetstuk of vervanging vaak goedkoper dan steeds opnieuw repareren.
Houtrot repareren in zes stappen
Bij lichte houtrot kunt u het zelf doen met een houtrotreparatieset. U hebt nodig: een beitel, schuurpapier, een stoffer of borstel, houtrotstop (een middel dat het hout verhardt), tweecomponenten houtrotvuller, een plamuurmes, handschoenen, en daarna grondverf en aflak.
- Opsporen. Prik met een schroevendraaier rond de plek en markeer hoe groot het rotte deel is.
- Wegsteken. Verwijder al het rotte hout met een beitel, en neem ongeveer 2 cm gezond hout mee. Liever iets te veel dan te weinig: rot die achterblijft, gaat door (Gamma, houtrot repareren).
- Schoonmaken en drogen. Veeg het stof weg en laat de plek helemaal drogen. Liefst aan de lucht, op een droge dag.
- Houtrotstop aanbrengen. Smeer het middel op het gezonde hout in de holte. Het trekt in en maakt het hout harder, zodat de vuller goed hecht. Laat het drogen volgens de verpakking.
- Vullen in dunne lagen. Meng alleen zoveel vuller als u binnen ongeveer 20 minuten verwerkt. Breng het in lagen aan, druk het goed aan en strijk het iets boller af dan het hout.
- Schuren en schilderen. Schuur na uitharden glad tot de vuller vlak overloopt in het hout. Grond de plek en lak het hele onderdeel, niet alleen de reparatie.
Een reparatie met vuller houdt alleen als de verflaag erover dicht blijft. Daarom is stap 6 net zo belangrijk als het vullen zelf.
Houtrotvuller of nieuw stuk hout?
Vuller werkt goed voor gaten tot enkele centimeters. Bij grotere stukken zet een vakman liever een inzetstuk van nieuw hout in: het rotte deel wordt eruit gezaagd en een passend stuk hout wordt ingelijmd en geschroefd. Dat werkt meer mee met het kozijn bij vocht en temperatuur, en blijft daardoor langer heel.
Wat kost houtrot laten repareren?
Houtrot herstellen gebeurt meestal samen met het schilderwerk, omdat het hout daarna toch gegrond en gelakt moet worden. Op Werkspot staan ter indicatie uitgevoerde klussen zoals:
| Klus | Indicatie |
|---|---|
| Houtrot verwijderen, repareren en schilderen | € 500 – € 700 per klus |
| Klapraam keuken repareren (houtrot) | € 600 – € 800 per klus |
| Houten kozijn vervangen | € 850 – € 1.400 per m² |
| Kunststof kozijn vervangen | € 250 – € 750 per m² |
Bron: Werkspot, houtrot laten repareren. De prijs hangt af van het aantal plekken, de bereikbaarheid (steiger of niet) en of het hele kozijn opnieuw geschilderd wordt.
Wordt het werk gedaan aan een woning die langer dan twee jaar in gebruik is, dan geldt voor het arbeidsloon van schilderwerk 9% btw in plaats van 21% (SRA, 9% btw bij schilderen).
Houtrot voorkomen
Voorkomen is goedkoper dan repareren. Drie gewoontes maken het verschil:
- Schilder op tijd. Dekkend geschilderde buitenkozijnen hebben ongeveer elke 5 à 7 jaar een nieuwe beurt nodig, met transparante beits vaker. Wacht niet tot de verf bladdert.
- Controleer elk voorjaar. Kijk naar de onderdorpels, de hoeken en de kitnaden rond het glas. Doe de schroevendraaiertest op twijfelplekken.
- Herstel kleine schade meteen. Een open kitnaad of een beschadiging in de verf is in tien minuten dicht; een jaar later is het misschien een reparatie.
Op onze pagina over huis schilderen vindt u een onderhoudskalender per onderdeel en een zelftest voor uw kozijnen.
Veelgestelde vragen
Kun je houtrot overschilderen?
Nee. Verf over houtrot sluit het vocht juist in, waardoor de schimmel verder gaat. Binnen een paar maanden barst de verf weer open en is de schade groter. Steek eerst al het rotte hout weg tot u op gezond hout zit, behandel de plek met houtrotstop en vul hem op. Pas daarna grondt en schildert u.
Verspreidt houtrot zich naar ander hout?
Ja, zolang het hout vochtig blijft. De schimmel groeit door in vochtig hout eromheen, daarom steekt u bij het repareren ongeveer 2 cm gezond hout mee weg. Haalt u de vochtbron weg en sluit u de verflaag weer, dan stopt het. Droog, goed geschilderd hout geeft houtrot geen kans.
Wat is beter: epoxy of gewone houtrotvuller?
Beide zijn tweecomponentenvullers die hard uitharden. Epoxy blijft iets flexibeler en hecht sterk, wat helpt op plekken die werken door vocht en temperatuur. Een polyestervuller hardt snel uit en is goedkoper. Belangrijker dan het type is de voorbereiding: rot volledig verwijderen, het hout laten drogen en de plek daarna dicht schilderen.
Wanneer moet een kozijn helemaal vervangen worden?
Als de dorpel of stijlen over grote lengte zacht zijn, het kozijn verzakt is of ramen en deuren niet meer goed sluiten. Ook bij meerdere zware plekken in hetzelfde kozijn is vervangen vaak goedkoper dan blijven repareren. Bij twijfel prikt een vakman het hout op meerdere plekken door om te zien hoe diep de rot zit.
Hoe lang houdt een houtrotreparatie?
Een goede reparatie houdt net zo lang als het schilderwerk eromheen: bij dekkende verf ongeveer 5 tot 7 jaar per onderhoudsbeurt. Voorwaarde is dat al het rotte hout eruit is en de verflaag dicht blijft. Kijkt u elk voorjaar even naar de reparatieplek en de kitnaden, dan voorkomt u dat er opnieuw water achter komt.
Is houtrot gevaarlijk?
Voor uw gezondheid niet direct, maar voor het kozijn wel. Rot hout verliest zijn sterkte, waardoor ramen en deuren gaan klemmen, sloten minder goed sluiten en een kozijn kan verzakken. Houtrot in dragende delen, zoals balken of een draagkozijn, laat u altijd door een vakman beoordelen, omdat het dan om de constructie gaat.
Houtrot laten herstellen
Twijfelt u of uw kozijnen nog te repareren zijn? Stuur ons een paar foto’s van de plekken en de schroevendraaiertest. Rando Groep herstelt houtrot als onderdeel van het buitenschilderwerk, zodat reparatie en verflaag in één keer kloppen. U krijgt binnen 24 uur een offerte.
